OTAVU CUNGRESSU REGIONALE SARDU

cunfederatzione italiana de sos sindacados de sos trabagliadores

INZITOS DE DISCUSSIONE PRO SU DIBBATU

Casteddhu, su 23 ei su 24 de Maju de su Duamizzeunu
"Hotel Mediterraneo" - Viale Armando Diaz

Sa CISL Sarda est unu sindacadu populare chi tenet sos fundhamentos de s'esperientzia sua in sos valores de s'umanèsimu solidarìsticu. Est un'assotziatzione chi rapresentat a sos trabagliadores e a sas categorìas prus dèbbiles, dat amparu a sas pessones e a sas familias in sos deretos issoro, est cumpartìtzipe de una manera ativa de s'identidade de su pòpulu sardu in totugantas sas diferentes manifestatziones polìticas, istitutzionales, culturales, sotziales e comunitarias suas. Est impignada pro dare raighinas a una sotziedade caraterizada dae giustitzia e libbertade e cun deretos e doveres chepare pro totugantos; sotziedade chi si devet realizare cun sos medios de sa partitzipatzione e de sa sussidiariedade.

Su "Patto dei Sardi" (Patu de sos Sardos) est una proposta de sa CISL pro costrùere una regione noa, inùe totugantos sos territorios suos apan sa matessi dignidade ei su matessi rolu e sian rapresentados de sa matessi manera; inùe totugantos potan istare e bìvere cun paris cunditziones de abbitabbilidade e de bivibbilidade, apendhe sas matessi oportunidades, siat in su trabagliu siat in su 'e si fagher baler issos etotu.

Sa Sardigna apartenet a sos Sardos et est un'ìsula italiana. De una manera ativa e dereta leat parte in su protzessu de coesione sotziale e polìtica de s'Unione Europea, in sas detzisiones e in sos sèberos pro favoresser oportunidades de isvilupu e de cumpartidura de sa richesa chepare in totugantas sas regiones e in s'eliminatzione de sas distantzias, de orìgines e de natura diferentes, chi esistin tra issas, cun su reconnoscher e valorizare sas diversidades ètnicas, istòricas e culturales.

S'isvilupu ei su trabagliu sun sos obbietivos prus importantes pro sa Sardigna. Resultat pro cussu netzessaria una cumpetitividade prus forte de totu su sistema regionale, una crèschida de sa richesa e una cumpartidura prus cabale de issa. De prus, pro cust'iscopu est de fundhamentu: de mezorare sas iscolas ei sa formatzione, sa retza de sos medios de trasportu ei sa continuidade territoriale, sas tecnologìas ei su sistema de sas telecomunicatziones, s'aprovistamentu de s'abba ei sa produtzione, sa distribbutzione ei su cunsumu de s'energìa, sa possibbilidade de otenner prèstidos dae sas bancas ei sa manera de los amministrare. Sa defensa de su patrimoniu produtivu e professionale in èssere est sa cunditzione netzessaria pro chi si potat fagher sighire a crescher sa richesa colletiva. S'Acordu Istitutzionale de Programma tra Giunta Regionale e Guvernu, su Pianu de Rinàschida nou, sas resursas de su Cuadru Comunitariu de Sustegnu 2000/2006 (Duamiza/Duamizesès) sun oportunidades chi cheren coglidas e valorizadas cun unidade e cunsensu polìticu, sotziale e istitutzionale. In cust'àmbitu, s'Acordu Istitutzionale de Programma est unu de sos istrumentos prus importantes pro realizare s'obbietivu de su trabagliu e de s'isvilupu. Pro cussu devet esser iscumproadu in sas partes chi sun istadas giai atzetadas e torradu a cunsiderare, cunforma a sas esigentzias de su territoriu, de sos diferentes setores e de tota sa regione.

Sa Sardigna ambissionat su federalismu, pro s'organizare intro de issa segundhu una voluntade sua propia e cunforma a sos bisonzos sotziales, istitutzionales, econòmicos, istòricos ispetzìficos suos. In su matessi tempus, leat parte in sa reforma de su tipu de istadu cun sas peculiaridades ei sas ispetzifitzidades suas.

Sa Carta de s'Istatutu de sa Sardigna ei s'Assemblea Costituente sun fundhamentales pro reconnoscher, cundivìdere e realizare sa voluntade noa de su pòpulu sardu. Sas rapresentantzias sotziales sun sugetos costituentes chi fintzas in cussu sensu afirman s'obbietivu ei sa realizatzione de su federalismu sotziale e solidariu.

S'isvilupu ei su trabagliu netzessìtan de leges noas e de reformas adecuadas a sas dinàmicas natzionales e internatzionales, a sos bisonzos de sos trabagliadores e de sas comunidades de Sardigna. E duncas, est pretzisu ponner manu a un'istajone de reformas pro permitire in tempos ràpidos una programmatzione chi tenzat comente obbietivos:

• sa promotzione de sas resursas umanas;
• sa solidariedade ei s'integratzione sotziale ;
• sas polìticas pro sas impresas;
• s'isvilupu locale;
• su protagonismu de su partenariadu sotziale;
• s'integratzione intre issos de sos istrumentos de sa programmatzione negossiada.

Sa connoschentzia, sa sientzia, sa chirca sun prioritarias pro sa crèschida de sos indivìduos e pro sa possibbilidade de arrivire a sos deretos de tzitadinantzia, pero fintzas pro sa cumpetitividade, pro su trabagliu ei s'isvilupu, pro s'alimentatzione ei sa salude. Sa sientzia ei sa chirca sun atividades lìbberas e autònomas. Sa Sardigna tenet un'interessu forte pro s'isvilupu issoro in calidade de terra abberta e protegida chi promovet sa chirca, dat impulsu a sa sientzia e la sustenet, sighendhe s'obbietivu de s'isvilupu sustenìbbile ei su printzìpiu de precaussione in sa solutzione de sos problemas abbertos, mescamente in su terrinu de sas biotecnologìas, de s'ambiente e de su clima.

Sa comunicatzione ei s'informatzione costitùin pro sa Sardigna un'oportunidade e un'obbietivu. In custa diretzione su cuidadu ei sos interbentos de sa Regione, pro su chi est de cumpetentzia sua, de s'Istadu, de sas impresas privadas, si referin innantis de totu a sas potentzialidades de sas tecnologìas aplicadas a sa comunicatzione e a s'informatzione, s'importantzia issoro pro fagher prus modernu su sistema territoriale de sa regione, s'incidentzia issoro in un'aplicatzione curreta e in sa pràtica de sos deretos de tzitadinantzia, s'influentzia subra sa pràtica de sa democratzìa etotu. Sighendhe custa diretzione, e in acordu cun sa valorizatzione de s'identidade e de sas raighinas culturales e istòricas, lean un'importantzia manna su sustenner ei su difundher sa limba sarda.

In generale, fintzas in Sardigna sa làcana tra sa rapresentantzia sotziale de sos interessos ei sa mediatzione a un'ala ei sa rapresentantzia polìtica a s'àtera de frecuente est dèbbile, calchi 'olta guasi no esistit. Custa debbilesa, fintzas tentu contu de s'autonomìa de su rolu de su sindacadu pro una parte e de sa funtzione polìtica pro s'àtera, est su resultadu oe in die de sas caraterìsticas de sa fase de passazu. Sa cuntzertatzione, sa democratzìa econòmica e de cuntratu an batìdu su sindacadu a "cumpètere" de frecuente cun su sistema de sos partidos. Su chi cheret ispetzificadu e sutallineadu est sa cumplessidade de sos problemas de sa sotziedade, de s'economìa e de sas istitutziones. Pro sa solutzione issoro tenen netzessidade de su cuntribbutu, de sa cuntzertatzione e de su cussentimentu de sas partes sotziales.

Sa Regione Sardigna si devet providire, fintzas pro mediu de sa cuntzertatzione, de sos pianos ùtiles pro programmare e ponner in èssere totugantas sas polìticas sotzio/assistentziales/sanitarias. Difatis, su istar'ene, siat comente pessones siat comente sotziedade, esigit chi si detzidan polìticas adecuadas de inclusione e de preventzione pro totugantos sos tzitadinos, e mescamente pro sos antzianos, sos disàbbiles, sas pessones prus dèbbiles ei sos disamparados.

Sas dificultades de sa Sardigna, in su terrinu polìticu, sotziale, culturale e istitutzionale, deven esser afrontadas dendhe prus fortza a su cunfrontu cun su Guvernu, cun s'Unione Europea e cun totugantos sos sugetos esternos, ma fintzas cun unu cunfrontu internu a sos Sardos. Difatis, est netzessariu chi in sa manera de protzeder de sos sugetos pùbblicos e de sos privados, de sos sugetos colletivos e de sos individuales, s'imponzan maneras de si giùghere e cumportamentos indiritzados a sa responsabbilidade, s'eficentzia, s'eficacia ei sa legalidade.

Sa CISL adècuat s'organizatzione sua a sos giambamentos de sa sotziedade, de su marcadu de su trabagliu, de s'economìa e de sas istitutziones. In su matessi tempus, cuntribùit a s'evolutzione issoro. Sa proposta polìtica ei sa rapresentantzia de sos interessos dan s'indiritzu ei s'imprenta a sa vida democràtica de su sindacadu, a sas istruturas organizativas e de rapresentantzia, a sos cuntènnios e a sa gestione de s'istatutu. Sa CISL Sarda est cunvinta chi su federalismu intro de su sindacadu, su assumire sos printzipios de sussidiariedade e de solidariedade potan esser unu terrinu de cunfrontu unitariu pro poder sighire a realizare sa reforma de s'organizatzione de sa CISL etotu. Pro custu puru proponimus a sa Cunfederatzione de torrare a isaminare e afortire su "Patu de Solidariedade" firmadu in su 1987 (millennoighentosotantasete) dae sa Segreterìa cunfederale e dae sa Segreterìa de sa USR (u-esse-erre). Sa CISL Sarda bìdet in s'atividade integrada in sos servitzios pro sos iscritos e in sa programmatzione e in sa gestione unitarias issoro una de sas formas prus importantes de amparu e de defensa de s'intròitu e de sa capatzidade de achistu de sos salarios e de sas famìlias. In su progetu de organizatzione e de rapresentantzia de sa CISL sas chistiones prus importantes sun:

• comente ordinamentu de sa rapresentantzia de sa CISL Sarda in su territoriu;
• sa rapresentantzia noa de sos interessos ei su sèberu de formas organizativas e istatutarias pro su trabagliu in giambamentu;
• sa prima formatzione ei sa polìtica de sos cuadros pro dirigentes noos;
• sas polìticas de su proselitismu;
• su rolu de sas rapresentantzias de base e de sas Rapresentantzias Sindacales Unita-rias;
• s'otenimentu de istruturas prus sùtiles e lezeras e una professionalizatzione forte issoro;
• sas Ligas ei sas Uniones Comunales comente istrumentos pro su presidiu in su territoriu e pro sa rapresentantzia de sos interessos.

Sa CISL Sarda pessat puru chi siat importante pro sighire a afortire s'Organizatzione in sos annos benidores chi sian interessados de prus sos giòvanos, sas fèminas, sos immigrados ei sos cunsumidores. Sighendhe custa lìnia, proponimus sa crèschida ei s'afortimentu de sas istruturas pro cussas categorìas ei sa costitutzione de s'Anolf regionale. Sa CISL Sarda signalat s'atividade cumprida in su Duamiza dae su Coordinamentu femminile, siat in su campu polìticu siat in su campu de su proselitismu. E pessat chi si devat ponner in motu una fase de afortimentu e de isvilupu de sas raighinas e de sas potentzialidades suas. Cunfirmamus puru s'importantzia de su Ial pro sas polìticas de sa formatzione professionale, de su Sicet pro s'amparu de sos incuilinos e pro sa polìtica de su territoriu, de s'Etsi pro s'organizatzione de su tempus lìbberu. Pro su Cenasca, su Cungressu at a dare sa possibbilidade de cumprire s'istudiu pro aparitzare unu progetu pro li dare vida noa. De su Patronadu INAS ponimus in evidentzia sa positzione tzentrale sua ei su esser integradu in su sistema de sos servitzios, paris cun su rolu nou chi at a tenner comente cunseguentzia de sa reforma chi est acanta a si fagher de sos Patronados e de s'assistentzia.